In een campagnevideo van 11.11.11 en Vluchtelingenwerk Vlaanderen is te zien hoe de politie een appartement van een moeder met twee kleine kinderen binnenvalt. De video bekritiseert het wetsontwerp over woonstbetredingen dat minister van Asiel en Migratie Van Bossuyt (N-VA) klaar heeft. “Populistische sfeerschepping en pure bangmakerij”, laat minister Van Bossuyt weten. “Bovendien spreekt het bijschrift van de video over ‘geen ICE in Europa’, terwijl deze maatregel niet eens in de buurt van de Amerikaanse aanpak komt.”
Volgens 11.11.11 is daar niets van aan: “Dit is geen fictie, dit is exact wat het wetsontwerp mogelijk maakt”, klinkt het in een persbericht. “Wij zaaien geen angst, zij wel door zo’n beleid te voeren”, voegt Flor Didden, migratie-expert bij die organisatie, daar telefonisch aan toe. De campagne werd op poten gezet door de Franstalige mensenrechtenorganisatie Ciré, met steun van de Franse gemeenschapsregering. Middenveldorganisaties 11.11.11 en Vluchtelingenwerk Vlaanderen deelden de video. “Organisaties die met overheidsgeld werken, horen correcte informatie te verspreiden”, zegt Van Bossuyt. Maar Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen wuift die kritiek weg als “een doorzichtige poging om het niet over de inhoud van de video te hebben”.
Het wetsontwerp-Van Bossuyt zou toelaten dat de politie, samen met de Dienst Vreemdelingenzaken, een woning binnendringt om iemand zonder wettig verblijf aan te houden. Daarvoor is wel toestemming van een onderzoeksrechter nodig. Volgens Van Bossuyt is de maatregel gericht op mensen in illegaal verblijf die structureel weigeren mee te werken aan hun terugkeer en die een gevaar vormen voor de openbare orde of voor de nationale veiligheid. Het ontwerp, dat nog niet publiek beschikbaar is, moet nog langs de Raad van State passeren en in het parlement worden besproken.
Volgens de campagne van 11.11.11 en Vluchtelingenwerk Vlaanderen is de formulering van wie geviseerd wordt, te vaag: “Het is niet duidelijk wanneer iemand een gevaar voor de openbare orde vormt.” De organisatie vreest ook dat het toezicht van onderzoeksrechters in de praktijk beperkt zal blijven.
Volgens Van Bossuyt zullen kinderen in werkelijkheid beschermd worden, in tegenstelling tot wat de video laat zien: “Een woonstbetreding kan tijdens de schooluren gebeuren om de aanwezigheid van kinderen zo veel mogelijk te vermijden. Er is ook bijstand van een psycholoog beschikbaar. Bovendien kunnen kinderen niet vastgehouden worden in een gesloten centrum.” Voor 11.11.11 is dit onvoldoende garantie: “Het wetsontwerp sluit niet uit dat woonstbetredingen plaatsvinden in woningen waar kinderen aanwezig zijn. De Raad van State uitte daarover zware bezwaren de eerste keer dat het wetsvoorstel werd ingediend.”
Willekens heeft vragen bij de manier waarop het beleid zich verhoudt tot het middenveld: “Er wordt kritiek gegeven op middenveldorganisaties die net dienen om wetsvoorstellen en beleid kritisch te benaderen. Dat is onze taak in een democratie.” Van Bossuyt kaatst de bal terug: “Activistische organisaties mogen op alles en iedereen commentaar geven, maar kunnen daar duidelijk minder goed tegen als het eens andersom is.”
Het is niet de eerste keer dat er wrevel ontstaat tussen deze organisaties en de regering. In 2015 diende Vluchtelingenwerk Vlaanderen een klacht in tegen toenmalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) omdat die had verklaard dat hij niet meer dan 250 asielzoekers per dag zou registreren. In 2017 ging 11.11.11 stevig in discussie met Francken over samenwerkingsakkoorden met het Libische regime om migranten aan de Europese grens tegen te houden.